Οι επτά βασικοί κλάδοι της Φιλοσοφίας

1. Αισθητική Αντικείμενο της αισθητικής είναι τα ζητήματα τα οποία προκύπτουν από την επαφή μας με πράγματα που μας προκαλούν ένα ιδιαίτερο συναίσθημα ικανοποίησης – την αισθητική απόλαυση. Τέτοια πράγματα είτε υπάρχουν στη φύση είτε τα δημιουργεί ο άνθρωπος μέσω της τέχνης. O όρος «αισθητική» εισήχθη στη φιλοσοφική γραμματεία το ι8ο αιώνα από τον Alexander…

Μικρό Λεξικό Φιλοσοφικών Όρων

Α Αναλυτική φιλοσοφία. Φιλοσοφικό ρεύμα, του οποίου οι ρίζες βρίσκονται στη σκέψη του Φρέγκε, αλλά που αναπτύσσεται κυρίως στην Αγγλία και στη Βιέννη στις αρχές του 20οΰ αιώνα και εμπνέεται από τα έργα των Ράσελ, Μουρ και Βίτγκενσταϊν. Οι αναλυτικοί φιλόσοφοι δίνουν έμφαση στην ανάλυση των νοημάτων και στη χρήση της λογικής και επιμένουν στην…

Νους – Διάνοια – Ιστορίες Ζεν

Εννέα μικρές ιστορίες Ζεν 1. Αυτοσυγκέντρωση Ένας αλαζόνας πρωταθλητής τοξοβολίας, προκάλεσε σε αγώνα έναν δάσκαλο Ζεν, που ήταν γνωστός για τις ικανότητές του στην τοξοβολία.Ο νεαρός πρωταθλητής, έκανε αρχικά επίδειξη ικανοτήτων, χτυπώντας από μεγάλη απόσταση το κέντρο ενός στόχου και μετά χωρίζοντας στα δύο το πρώτο βέλος με ένα δεύτερο. «Ορίστε!» είπε μετά στον δάσκαλο «για…

Η ηθική της ευθύνης και η οικονομική κρίση

Πότε, υπ’ αυτές τις συνθήκες, το θύμα μπορεί να πάρει τη ζωή του στα σοβαρά, να μπορέσει να σηκώσει κεφάλι και να βγει απ’ τον βούρκο; Η απάντηση είναι εύκολη: ποτέ. Ποτέ διότι δεν έχει βαθιά επίγνωση και των άλλων εξωγενών παραγόντων που τον έφεραν στη θέση του θύματος και, επίσης, επειδή ένας λαός με…

«Δημοκρατία χωρίς ανθρώπους; Η Ολοκληρωτική Δημοκρατία και ο σύγχρονος κόσμος»(Βίντεο)

“…ομπρός βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω από τον κόσμο!”Άγγελος Σικελιανός, Πνευματικό εμβατήριο, 1945 Τα κέντρα πολιτισμού ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ – βιλιοπωλεία διοργάνωσαν την Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2013 εκδήλωση -ανοιχτή συζήτηση   με τον  καθηγητή φιλοσοφίας και συγγραφέα κ. Στέφανο Ροζάνη ο οποίος εισηγήθηκε το θέμα:«Δημοκρατία χωρίς ανθρώπους; Η Ολοκληρωτική Δημοκρατία και ο σύγχρονος κόσμος»  και συνομίλησε με το κοινό Σ. Ροζάνης: Δημοκρατία χωρίς ανθρώπους; Συζήτηση:…

Οντολογική Προσέγγιση των Ορίων της Δαρβίνειας Εξελικτικής Θεωρίας

Γιώργης Παπανικολάου Είναι σχεδόν σίγουρο ότι, αν όχι όλοι, τουλάχιστον οι περισσότεροι από μας, έχουμε διαβάσει ή έχουμε ακούσει, λίγο ως πολύ, να γίνεται λόγος κατά καιρούς, για το κατά πόσο μπορεί να ισχύει και να παίζει ρόλο στη διαμόρφωση της πραγματικότητας η εξελικτική θεωρία που διατυπώθηκε από τον Δαρβίνο πριν ενάμιση αιώνα, κι όπως…

Ντετερμινισμός

Σύμφωνα με το Φιλοσοφικό Λεξικό του Cambridge ντετερμινισμός είναι η άποψη ότι η κατάσταση του κόσμου σε κάθε στιγμή καθορίζει ένα μοναδικό μέλλον και ότι η γνώση όλων των θέσεων των πραγμάτων και των κυρίαρχων φυσικών δυνάμεων θα επέτρεπε σε κάποια διάνοια να προβλέψει τη μελλοντική κατάσταση του κόσμου. Οι σύγχρονοι ντετερμινιστές πιστεύουν πως για…

Σκεπτικιστές

H αρχαία φιλοσοφική θεωρία που δυσφημίστηκε ως «η παρηγοριά του τεμπέλη». Κι αν οι σημερινοί φιλόσοφοι αντιμετωπίζουν την αδιαφορία των πολλών, οι αρχαίοι φιλόσοφοι είχαν να αντιμετωπίσουν κάτι ακόμη πιο ανυπόφορο: τους σκεπτικούς ή σκεπτικιστές. Εκτός κι αν ήταν Σκεπτικοί οι ίδιοι. Σήμερα, η πρόκληση των Σκεπτικιστών συναντά το πρωτοφανές ενδιαφέρον των ερευνητών και των…

Αγνωστικισμός

Αγνωστικισμός είναι η θέση του να πιστεύει κανείς ότι η γνώση για την ύπαρξη ή μη-ύπαρξη του θεού είναι αδύνατη. Συχνά προτάσσεται σαν κάτι το ενδιάμεσο μεταξύ θεϊσμού και αθεϊσμού. Υπό αυτό το πρίσμα, ο αγνωστικισμός είναι σκεπτικισμός που αφορά όλα τα θεολογικά θέματα. Ο αγνωστικιστής θεωρεί ότι η ανθρώπινη γνώση περιορίζεται στον φυσικό κόσμο…

Αλλοτρίωση

Με τον όρο αλλοτρίωση (λατ. alienatio) εννοούμε τη συμμόρφωση ενός ατόμου σε ξένες (αλλότριες) αξιώσεις ή απαιτήσεις με αποτέλεσμα την απομάκρυνση από τον εαυτό του και τον κόσμο της εμπειρίας του. H λέξη σχηματίστηκε από το επίθετο αλλότριος, που σημαίνει αυτός που ανήκει σε άλλον. Στην πραγματικότητα, η ιδέα της αλλοτρίωσης εκφράζει την απουσία κάποιου…

Πλουτάρχου: Αρετή, Κακία, Τύχη

Αναπόσπαστο τμήμα τής γνήσιας ελληνικής ηθικής παράδοσης και τής πάλαι ποτέ ελληνότροπης σχολικής διδασκαλίας αποτελούσε επί αιώνες ο περίφημος μύθος τού ημίθεου Ηρακλή και των δρόμων τής Αρετής και τής Κακίας. Σύμφωνα με αυτόν τον διδακτικότατο μύθο, ο φημισμένος Έλληνας ήρωας, πριν αρχίσει την επιτέλεση των διακεκριμένων άθλων του, οι οποίοι ήταν πολύ περισσότεροι από…

Ξενοφάνης

Ο Ξενοφάνης γεννήθηκε στην Κολοφώνα της Μ. Ασίας (μεταξύ 580 και 577 π.Χ.). Εγκατέλειψε την περσοκρατούμενη πατρίδα του και περιόδευε στην Κάτω Ιταλία και τη Σικελία ζώντας ως ραψωδός και ποιητής. Η μεγάλη σημασία του Ξενοφάνη έγκειται στο ότι πρώτος έδειξε ότι αυτό που λέμε «θεοί» είναι δημιούργημα των ανθρώπων, ότι ο άνθρωπος έφτιαξε τους…

Η απαρχή της φιλοσοφίας με τον Ησίοδο

Το όνομα του Ησιόδου – που έζησε το β’ μισό του 8ου αι. π.Χ- συνδέεται περισσότερο με την ελληνική μυθολογία παρά με τη φιλοσοφία. Κατά τον Lesky «η γνώμη που έχει διατυπωθεί συχνά ότι ο Ησίοδος αποτελεί την αρχή της Ελληνικής φιλοσοφίας πρέπει να γίνει δεκτή με επιφυλακτικότητα». Τέτοια επιφυλακτικότητα εκφράζουν όσοι ταυτίζουν τη φιλοσοφία…

H ηθική της μη βίας του Σωκράτη

O Σωκράτης τασσόταν κατά της χρήσης σωματικής βίας στις διανθρώπινες σχέσεις. Την αποφυγή της βίας συνιστούσε και στην περίπτωση που κάποιος γίνεται θύμα αδικίας ή κακομεταχείρισης. Όταν αδικείται κάποιος, δεν παθαίνει κάποιο ουσιαστικό κακό. H αδικία βλάπτει κυρίως αυτόν που αδικεί, όχι τον αδικούμενο. Εννοεί στην περίπτωση αυτή ο Σωκράτης κάποια ψυχική βλάβη εκείνου που…